یکی از مطالعات برجسته در ایران، در مرکز تحقیقات جراحی مغز و اعصاب انجام شده است. این مطالعه بررسی ایمنی و نتایج احتمالی تزریق ترکیبی سلولهای شووان اتولوگ و سلولهای بنیادی مزانشیمی مشتق از مغز استخوان در بیماران مبتلا به آسیب کامل نخاعی در مرحله زیرحاد (۳ تا ۱۲ ماه پس از آسیب) پرداخته است.
این پژوهش روی ۱۱ بیمار (۹ مرد و ۲ زن) با میانگین سنی حدود ۲۹ سال انجام شد. این بیماران دچار آسیب کامل نخاعی (طبقهبندی A در مقیاس انجمن آسیب نخاعی آمریکا یا ASIA) بودند که معمولاً به معنای از دست دادن کامل حس و حرکت در زیر محل آسیب است. این افراد به دلیل تصادفات رانندگی یا سقوط دچار آسیب در ناحیه گردنی یا توراسیک (قفسه سینه) شده بودند. سلولهای شووان از عصب سورال (پشت مچ پا) بیماران و سلولهای بنیادی مزانشیمی از مغز استخوان آنها استخراج شد. این سلولها پس از کشت در آزمایشگاه، بهصورت تزریق داخل نخاعی (از طریق پونکسیون کمری) به بیماران داده شد. این فرآیند در شرایط کاملاً استریل و با رعایت استانداردهای بینالمللی انجام شد.
نتایج این مطالعه بسیار امیدوارکننده بود. پس از ۱۲ ماه پیگیری، ۹ نفر از بیماران بهبودهایی در حس یا حرکت نشان دادند:
بهبود حسی: حدود ۵۰ درصد بیماران گردنی و ۶۳ درصد بیماران توراسیک-کمری در حس لامسه و حس سوزن بهبود یافتند. میانگین امتیاز حس لامسه و سوزن به ترتیب ۱۱.۶ و ۱۲ افزایش یافت.
بهبود حرکتی: ۷۵ درصد بیماران گردنی و ۱۴ درصد بیماران توراسیک-کمری بهبودهایی در عملکرد حرکتی داشتند، هرچند این بهبود در بیماران توراسیک کمتر بود.
بهبود عملکردی: مقیاس استقلال نخاعی نشان داد که ۸ نفر از بیماران، بهویژه آنهایی که آسیب توراسیک داشتند، در عملکردهای روزمره مانند مدیریت تنفس، کنترل مثانه و تحرک بهبود یافتند. میانگین امتیاز حدود ۲۱.۲ افزایش یافت که از نظر آماری معنادار بود.
بهبودهای ذهنی: بیماران گزارش دادند که در حرکت تنه، تعادل در حالت نشسته یا ایستاده، حس پر شدن مثانه و رکتوم، و حتی توانایی دفع ارادی ادرار بهبودهایی مشاهده کردهاند. به عنوان مثال، یک بیمار پس از درمان توانست حس پر شدن رکتوم را تجربه کند و دیگری توانایی دفع ارادی ادرار را به دست آورد.
نتیجهگیری
سلولدرمانی به عنوان یک روش نوین، امیدی تازه برای بیماران مبتلا به آسیب نخاعی و مولتیپل میلوما ایجاد کرده است. تجربیات بیماران ایرانی در مطالعه آسیب نخاعی نشاندهنده ایمنی و اثربخشی این روش در بهبود عملکردهای حسی و حرکتی است. از سوی دیگر، مطالعه مولتیپل میلوما نشان میدهد که بیماران و مراقبان با چالشهای عاطفی و جسمی زیادی مواجه هستند که نیازمند توجه بیشتر است. با ادامه تحقیقات و بهبود زیرساختهای پزشکی در ایران، میتوان انتظار داشت که این روشها در آینده به تعداد بیشتری از بیماران کمک کند و کیفیت زندگی آنها را بهبود بخشد. منبع
بازدیدها: 0